برای هدایت جریان هوا در سیستم‌های تهویه، سرمایش، گرمایش از کانال‌ استفاده می شود که در یکی از دسته بندی‌ها به کانال پیش ساخته می رسیم که در دو نوع پیش ساخته گالوانیزه و پیش ساخته پلی اورتان در بازار وجود دارند.

آشنایی با کانال پیش ساخته

همانطور که از نام این نوع کانال‌ها مشخص است، نوعی کانال انتقال هوا پیش ساخته به شمار می آید که به منظور هدایت جریان هوا در پروژه‌های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. کانال پیش ساخته هوا در دو نوع کانال گالوانیزه و کانال پلی اورتان است، که کانال‌های پلی اورتان را پیش عایق نیز می نامند.

کانال‌های گالوانیزه بواسطه استفاده از ورق آهنی روکش شده با گالوانیز،گالوانیزه نامیده می‌شود. این کانال‌ها از ورق‌های فولادی با یک لایه فلز روی (Zinc) ساخته می‌شوند که به‌واسطه مقاومت در برابر زنگ‌زدگی، خوردگی و طول عمر بالا در پروژه‌های مختلف صنعتی، ساختمانی و تهویه مطبوع، کاربرد گسترده‌ای دارند. به‌ همین‌ دلیل فرآیند طراحی مهندسی کانال گالوانیزه با رعایت استانداردهای بین‌المللی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کانال‌های پیش عایق پلی اورتان با ساختاری از یک لایه فوم فشرده شده پلی ایزوسیانورات PIR به همراه روکش آلومینیوم در طرفین بوده که با توجه به لایه فوم فشرده به عنوان از پیش عایق مطرح می شوند. لایه آلومینیوم کار شده در طرفین این نوع کانال نیز سبب جلوگیری از زنگ‌زدگی و خوردگی می شود.

کانال گالوانیزه

طراحی و مهندسی ساخت کانال‌های گالوانیزه معمولاً بر مبنای استانداردهای بین‌المللی و شرایط منحصربه‌فرد پروژه، صورت می‌گیرد. این فرآیند شامل تحلیل نیازهای پروژه، انتخاب مواد اولیه مناسب (ضخامت مناسب ورق گالوانیزه) و طراحی سازه بر مبنای استانداردهای فنی است. به بیانی دیگر طراحی و ساخت کانال‌های گالوانیزه صنعتی به‌گونه‌ای انجام می‌شود که کانال‌ها علاوه‌بر تحمل شرایط محیطی، در طولانی‌مدت عملکرد مطلوب داشته باشند. این نوع کانال به روش‌های صنعتی یا ماشینی و دستی یا سنتی ساخته می شود و برای تولید آن از ابزارهای متفاوتی از جمله دستگاه‌های سوپر سون ( Super Seven ) و CNC و … در روش صنعتی و قیچی و چکش برش و …. در روش دستی یا سنتی استفاده می شود.

در کانال های گالوانیزه بواسطه خم کردن ورق در سه وجه و درز دوخت در یک وجه و هم چنین استفاده از همان ورق برای ایجاد فلنچ یکپارچه با بدنه کانال در روش  TDF  گریز هوا تقریبا به صفر می‌رسد. درز دوخت کانال‌های گالوانیزه در سیستم صنعتی با توجه با استفاده از دستگاه‌های لاکفرمر و ایجاد درز گروپ ( نر و مادگی ) و سپس کوبش این درز با دستگاه‌های پنوماتیک و وارد کردن فشار یکسان برای چفت شدن این درز‌ها، نشتی هوا را به مقدار قابل توجهی کنترل می‌کند و تقریبا به صفر می‌رساند.

از آنجایی که کانال‌های هوای تهیه شده از ورق گالوانیزه در اصل از ورق‌های آهنی با روکش گالوانیزه می‌باشد امکان شکسته شدن آن در برخورد با اجسام چه در زمان حمل و نقل یا پس از نصب در پروژه وجود ندارد و در نهایت با برخورد جسم با آن تنها اثر ضربه در ورق مشاهده خواهد شد. این استقامت در برابر برخورد اشیا دیگر ( مانند همه ورق‌ها از جنس آهن ) سبب می‌شود که در زمان حمل و نقل و بویژه در طول اجرای پروژه‌های بزرگ و کوچک که به طور معمول از یک تا چندین سال طول می‌کشد سبب می‌شود که خیال صاحبان پروژه در طول ساخت از بابت برخورد اشیا و یا حتی نفوذ جانورانی مانند موش و … بعد از اتمام پروژه راحت باشد.

برای اجرای کانال‌های گالوانیزه که بنا به نوع فلنچ آن که می تواند TDF و یا TDC باشد از مواد مختلفی برای هوابندی استفاده می‌شود که هر کدام به میزانی سبب هوابندی بین کانال‌ها می‌شوند. از جمله این مواد می‌توان به گسگت‌ها و همچنین عایق‌های الاستومریک اشاره کرد. در نوع صنعتی تولید کانال‌‌های گالوانیزه با توجه به استفاده از گوشه‌های فلزی برای استحکام فلنچ‌ها و نصب گسگت یا عایق الاستومریک بین فلنچ‌ها برای هوابند شدن کانال‌ها به شکل بسیار مناسبی مستحکم می‌شوند و نشتی هوا به شکل قابل توجهی نسبت به شیوه تولید کانال دستی کمتر است.

کانال پلی اورتان

طراحی و مهندسی ساخت کانال‌های پلی اورتان نیز با توجه به شرایط پروژه صورت می گیرد و به طور معمول ضخامت ورق در تمام طول پروژه یکسان است و تمام ساخت آن به صورت دستی است و ورق‌ها پس از برش فارسی‌بر با استفاده از چسب مخصوص در چهار جهت بهم وصل می شوند، به این معنی که برای ایجاد یک کانال چهارگوش باید چهار ورق با ابعاد متناسب با چسب بهم چسبیده شوند و کنار هم قرار گیرند تا تشکیل یک قطعه از کانال را بدهند. از آنجایی که پروسه برش و چسب‌کاری به صورت دستی انجام می‌شود و درصد خطای انسانی در آن نقش مستقیم دارد، بویژه در زمان چسب‌کاری می تواند از دلایل ضعف استفاده از ورق‌های پلی اورتان در تولید کانال هوا باشد.

از دیگر مسائل بسیار مهمی که در استفاده از کانال‌های پلی اورتان در سیستم تهویه باید به آن توجه کرد این است که با وجود هزینه نسبتا زیاد تهیه چسب مخصوص پلی اورتان که عموما وارداتی است در زمان استفاده دیده شده است که با نسبتی این نوع چسب را چسب‌های متفرقه ترکیب و استفاده می‌کنند که این امر سبب کنش‌های غیرقابل پیش بینی در سرما یا گرمای محیط می‌شود و گاها سبب از هم جداشدن اتصال ورق‌ها از یکدیگر و نشت هوا خواهد شد.

کانال‌های پلی اورتان با توجه به ساختار هرچند سبک ورق‌های پلی اورتان که سبب تاثیر مثبت در کاهش وزن مرده سازه می‌گردد اما در برابر ضربه برخورد اجسام بسیار شکننده می باشند.این شکنندگی در برابر ضربه، حتی به اندازه نوک‌‌زدن پرنده‌‌ای مانند کلاغ، چه در زمان حمل و نقل و چه بعد از نصب در پروژه‌ها، سبب می‌شود که مزیت سبکی این کانال‌ها تا حد زیادی به چشم نیاید. در مواردی دیده شده است که حتی پس اتمام پروژه به دلیل فشار اعمال شده از مصالح به کارگرفته شده در ساخت سقف یا دیوارها، کانال شکسته است و برای ترمیم مجدد آن نیاز است تا سقف دوباره شکافته شود و کانال مربوطه تعویض گردد.